Anafilaktik Şok Tedavi Rehberi
Tanım ve Belirtiler
- Anafilaksi, gıdalar, ilaçlar ve böcek zehiri gibi çeşitli etkenlerle tetiklenebilen yaşamı tehdit eden sistemik bir alerjik reaksiyondur 1, 2
- Belirtiler arasında dudak ve yüz şişmesi, boğazda tıkanma hissi, nefes almada zorluk, döküntü, kusma veya ishal, bilinç değişiklikleri, solukluk ve baş dönmesi gibi düşük kan basıncı belirtileri bulunur 1, 3
İlk Yardım Tedavisi
- Epinefrin, anafilaksinin ilk yardım tedavisinde ilaç seçimidir 4, 1
- Epinefrin otoenjektörü varsa, hasta kendi kendine uygulamalıdır 4, 1
- Hasta solunum sıkıntısı, hipotansiyon veya bilinç değişikliği nedeniyle otoenjektörünü kullanamıyorsa, ilk yardım sağlayıcısı hastaya yardımcı olmalıdır 4, 1
- Epinefrin, lateral uyluk kasına intramusküler olarak enjekte edilmelidir 5, 4
- Yetişkinler için doz 0,3-0,5 mg (1:1000 dilüsyon), çocuklar için 0,01 mg/kg'dır 6
Acil Yardım Çağırma ve İleri Tedavi
- Anafilaksi yaşayan bir kişi için acil müdahale sistemi aktive edilmelidir 4, 1, 2
- ABD'de her yıl anafilaksiden yaklaşık 500-1000 kişi ölmektedir ve hastalar ileri tedaviye ihtiyaç duyabilir 1, 2
- Anafilaksi geçiren hastalar kritik durumdadır ve kardiyovasküler ve solunum durumu hızla değişebilir, bu nedenle yakın izlem zorunludur 5
- Anafilaksi obstrüktif hava yolu ödemine neden olduğunda, hızlı ileri hava yolu yönetimi kritik öneme sahiptir 5
Önemli Noktalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Epinefrinin uygulanmasında gecikme, hastaneye yatış riskinde artış ve hipoksik-iskemik ensefalopati ve ölüm dahil olmak üzere kötü sonuçlarla ilişkilidir 3
- Enjeksiyon giysi üzerinden verilebilir, ancak dikiş yerleri veya ceplerdeki eşyalar gibi engellerden kaçınmaya dikkat edilmelidir 7
- Epinefrinin yanlışlıkla bir parmağa enjekte edilmesi, vazokonstriksiyona ve nekroza neden olabilir 7
Anafilaksi Sonrası Takip
- Anafilaksi geçiren tüm hastalar, acil servise veya yoğun bakım ünitesine sevk edilmelidir 6, 8
- Gözlem süreleri, başlangıçtaki klinik tabloya dayalı olarak bifazik veya uzamış anafilaksi için güvenilir belirteçler olmadığından bireyselleştirilmelidir 8
- Akut epizodun çözülmesinden sonra, hastalara epinefrin enjektörü verilmeli ve sonraki bir epizod durumunda kendi kendine uygulama için uygun talimatlar verilmelidir 8
Anaphylaxis Management with Epinephrine
Initial Administration and Second Dose Criteria
- The American Heart Association recommends that epinephrine should be administered at the first sign of an anaphylactic reaction, with first aid providers assisting if necessary 9
- The initial dose should be injected intramuscularly in the mid-outer aspect of the thigh using an autoinjector, according to the American Academy of Pediatrics 10, 11
- A second dose of epinephrine should be administered when the person does not respond to the initial dose within 5-15 minutes, or if symptoms of severe or rapidly progressive anaphylaxis persist, as suggested by the American Academy of Pediatrics 10, 11
- The American Heart Association also recommends considering a second dose if emergency medical services will exceed 5 to 10 minutes in arrival time 9
Evidence and Safety Considerations
- Between 7% and 18% of people with anaphylaxis require more than one dose of epinephrine, according to the American Heart Association 9, 10
- Multiple observational studies demonstrate benefit for giving a second dose of epinephrine to patients not responding to a first dose, as reported in Circulation 12, 13
- The American Academy of Pediatrics notes that pharmacologic effects of epinephrine include transient pallor, tremor, anxiety, and palpitations, which are similar to endogenous "fight or flight" responses 10
- Serious adverse effects of intramuscular epinephrine are rare, especially in children, according to the American Academy of Pediatrics 10
Post-Administration Care
- The American Heart Association recommends always activating emergency medical services for a person experiencing anaphylaxis 9, 11
- Patients should be placed on their back or in a position of comfort if there is respiratory distress and/or vomiting, and transported to an emergency department for further assessment and monitoring, as suggested by the American Academy of Pediatrics 10, 11