Praxis Medical Insights

Est. 2024 • Clinical Guidelines Distilled

Made possible by volunteer editors from the University of Calgary & University of Alberta

Last Updated: 8/31/2025

Viêm Tụy Cấp: Hướng Dẫn Chẩn Đoán và Xử Trí

Chẩn Đoán

  • Lipase được ưu tiên hơn amylase để chẩn đoán viêm tụy cấp khi có sẵn, theo Gut 2
  • Khi còn nghi ngờ, có thể sử dụng chẩn đoán hình ảnh: siêu âm thường không hữu ích và chụp CT tăng cường độ tương phản cung cấp bằng chứng tốt về sự hiện diện hoặc vắng mặt của viêm tụy, theo Gut 2

Đánh Giá Mức Độ Nghiêm Trọng

  • Đánh giá ban đầu nên bao gồm: đánh giá lâm sàng, chỉ số khối cơ thể, X-quang ngực và điểm APACHE II, theo Gut 3
  • Các yếu tố tiên lượng sẵn có để dự đoán biến chứng trong viêm tụy cấp bao gồm: ấn tượng lâm sàng về mức độ nghiêm trọng, béo phì, điểm APACHE II trong 24 giờ đầu nhập viện, CRP >150 mg/l, điểm Glasgow ≥3, hoặc suy cơ quan kéo dài sau 48 giờ nằm viện, theo Gut 2

Xử Trí Ban Đầu

  • Hồi sức dịch nhanh chóng và đầy đủ là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng toàn thân và nên được bắt đầu ngay lập tức, theo Praxis Medical Insights 1
  • Nên sử dụng dịch tinh thể đường tĩnh mạch để duy trì lượng nước tiểu >0,5 ml/kg cân nặng, theo Praxis Medical Insights 1
  • Kiểm soát đau là ưu tiên lâm sàng và nên được giải quyết kịp thời, theo Praxis Medical Insights 1
  • Nên đo độ bão hòa oxy liên tục và cung cấp oxy bổ sung để duy trì độ bão hòa động mạch trên 95%, theo Praxis Medical Insights 1

Xử Trí Dựa Trên Mức Độ Nghiêm Trọng

  • Tất cả bệnh nhân viêm tụy cấp nặng nên được quản lý trong đơn vị chăm sóc đặc biệt hoặc đơn vị chăm sóc tích cực với theo dõi đầy đủ và hỗ trợ hệ thống, theo Gut 2
  • Cần đường truyền tĩnh mạch ngoại vi, đường truyền tĩnh mạch trung tâm, ống thông tiểu và ống thông dạ dày, theo Gut 5
  • Phân tích khí máu động mạch thường xuyên là cần thiết vì tình trạng thiếu oxy và nhiễm toan có thể được phát hiện muộn chỉ bằng phương tiện lâm sàng, theo Gut 5

Xử Trí Dựa Trên Nguyên Nhân

  • Nên thực hiện ERCP khẩn cấp ở bệnh nhân có viêm đường mật đồng thời, theo Praxis Medical Insights 1
  • ERCP sớm được chỉ định cho bệnh nhân có nghi ngờ cao về sỏi ống mật chủ tồn tại, ống mật chủ giãn dai dẳng, hoặc vàng da, theo Praxis Medical Insights 1
  • Tất cả bệnh nhân viêm tụy do sỏi mật nên được xử lý sỏi mật một cách dứt điểm trong cùng đợt nhập viện, trừ khi có kế hoạch rõ ràng cho điều trị dứt điểm trong hai tuần tới, theo Gut 2

Quản Lý Dinh Dưỡng

  • Đối với bệnh nhân không thể dung nạp đường miệng, dinh dưỡng đường ruột được khuyến cáo hơn dinh dưỡng đường tĩnh mạch, theo Praxis Medical Insights 1
  • Cả đường nuôi qua dạ dày và hỗng tràng đều có thể được sử dụng an toàn, theo Praxis Medical Insights 1
  • Nên tránh dinh dưỡng tĩnh mạch hoàn toàn, nhưng có thể xem xét dinh dưỡng tĩnh mạch một phần nếu đường ruột không được dung nạp hoàn toàn, theo Praxis Medical Insights 1